Gezocht: Nut voor een muziekrecensie

1_Y1zZK3fLQN54kseJEnowUw

‘De recensie, eigenlijk net zoals muziek zelf, loopt het risico om een kunstvorm te worden die langzaam afbrokkelt, en wel door het schaamteloze misbruik dat de domste mensen op internet ervan maken.’ – Dan Ozzi

Als er een kunstvorm is dat toegankelijker is geworden de afgelopen eeuw, dan is het muziek wel. In het oorspronkelijk Engelstalig artikel op Noisey (https://noisey.vice.com/nl/article/rze5a8/is-the-album-review-dead)vertelt Dan Ozzi over de muziekrevolutie en wat dit voor de recensent betekent heeft. De revolutie begon met de opkomst van opnametechnieken, waardoor er geen muzikant meer nodig was om muziek te horen. Je kocht platen in een winkel. Hoe wist je of een album waardig was om te kopen? Daar had je de recensie voor. Een kenner schreef zijn visie in een welbekende krant. Op basis van het maken- of kraken- gehalte wist je dan als geïnteresseerde of het werk waardig was om te kopen.

Met de opkomst van het internet veranderde er twee dingen. Muziek werd nóg toegankelijker door opkomst van kanalen als YouTube en Soundcloud, later kwamen apps als Spotify en Apple Music hierbij. Een muisklik is vanaf nu genoeg om een nummer te horen. Daarnaast zorgde het internet ervoor dat recensies van geschreven naar digitale schrift zijn gegaan. Je hoeft geen hoog aangeschreven criticus meer te zijn om over muziek te schrijven. Blogs over muziek schieten de afgelopen jaren als paddenstoelen uit de grond. Denk hierbij aan grote namen als Pitchfork, Genius en Buddyhead.  Het grote slagveld voor de muziek recensent zit toch ergens anders. Het luisteren van een nummer en daarbij het vormen van een eigen mening sneller gedaan dan het lezen van een artikel. De functie van een muziekrecensie is daarmee drastisch veranderd. Ozzi concludeert dat de lezer van een recensie tegenwoordig alleen wilt horen wat ze allang wisten. De mening die ze hebben moet versterkt worden, zodat ze rustig kunnen mee knikken en niet uit hun comfortzone hoeven te komen.

Daar ben ik het zelf niet mee eens. Niet meer het geven van een sterke argumentatie, maar het geven van informatie, dat is het nieuwe nut van een recensie. Zeker door de informatietijdperk die ontstaan is door digitaliseringtrend, kan een journalist voor een groter en meer gevarieerd publiek schrijven. Deze informatie moet vooral bestaan uit eigen interpretatie en achtergrondinformatie. Het moet meer bieden dan een leek kan bedenken na het luisteren van het nummer of album. Op basis van deze informatie vormt de recensent een duidelijk oordeel. Lezers trekken doet een recensent door middel van een uitdagende verbeelding. Muziekrecensent Kapser Jansen (https://www.nrc.nl/nieuws/2009/05/28/vraag-wat-is-het-nut-van-een-recensie-11733129-a544686) vult deze stelling aan. Wanneer Cees van den Berg hem tijdens een live vragenuur vraagt wat het nut van een recensie is, antwoordt hij het volgende:

‘Een muziekrecensie is een verslag van een interessante muzikale gebeurtenis met daaraan gekoppeld een kritische waardering, die een blijvender belang heeft dat uitstijgt boven het incident.’

Sociaal journalist Sebastiaan van der Lubben (https://www.sebastiaanvanderlubben.nl/gezocht-intelligentere-score-muziekrecensies/ schrijft dat een recensie uit drie dimensies moet bestaan, als een x,y,z-as. De dimensie ‘genre’ moet beschrijven of het werk een muzikale traditie vertegenwoordigd of er juist mee breekt. Beide factoren kunnen hierin kwaliteit bieden. Een andere as is gereserveerd voor productie, de geluidskwaliteit en opname van de muziek. Volgens van der Lubben krijgen de studio en producent een veel grote rol dan de mening in een recensie. De laatste dimensie, feel, iets wat niet letterlijk te scoren is, maar wel kippenvel of ergernis werkt, krijgt een score op deze as. Hij biedt een enquête aan voor het album AM van de Arctic Monkeys als recensie:

‘ Past AM volgens u binnen het genre of is de plaat een stijlbreuk (die u waardeert)? 1-5

 

Is de productie van de plaat conform de eisen die u hieraan stelt? 1-5

 

Kreeg u kippenvel van bewondering of merkte u niet eens dat de plaat op stond? 1-5’

71-Y-3usHkL._SL1500_

Bij het zoeken naar een recente recensie is het lastig om een werk te vinden wat langer is dan een simpel kladblaadje. Zeker over albums wordt niet meer geschreven dan zo’n honderd woorden Opvallend, in 1999 merkte onderzoekers nog op dat populaire muziek een van de culturele vormen is die het meeste aan aandacht en ruimte heeft kranten. Over concerten wordt meer en inhoudelijker geschreven. Desondanks blijken deze recensies over het algemeen niet van krachtige aard te zijn.  Voor uitgebreide en diepgaande recensies moet je bij bekende popartiesten zijn.

Dat er meer aandacht besteed wordt aan concerten in de muziekjournalistiek is iets wat ik motiveer. Door de toegankelijkheid van muziek ligt de focus in de muziekindustrie meer op live uitvoeringen. Deze verschuiving moet tevens door de muziekjournalistiek gemaakt worden.

De ideale muziekrecensie neemt de lezer mee op reis. De fantasie wordt zo persoonlijk mogelijk uitgedaagd door een goede verbeelding. De context geeft informatie als een reisleider, waarbij de argumentatie het pad van deze reis biedt met een duidelijke bestemming.

giphy (1).gif

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s